Nieuwsberichten

Waar staat het beste ziekenhuis?

Als zeiljachten in de haven van Saint Tropez. Zo ongeordend, zo schots en scheef, lezen enkele onlangs verschenen onderzoeken naar de beste ziekenhuizen in Nederland. Het adviesbureau Roland Berger, het weekblad Elsevier en het Algemeen Dagblad kwamen elk met lijstjes waarop steeds weer andere namen van ziekenhuizen bovenaan en onderaan prijken. Het Diaconessenhuis in Meppel staat in de ranglijst van het Algemeen Dagblad treurig op de laatste plaats, maar scoort in Elsevier stukken beter. De winnaar bij Roland Berger komt in de top van Elsevier niet voor en staat in het Algemeen Dagblad op plaats 22. De bij Elsevier als eerste geplaatste bungelt in het Algemeen Dagblad aan de staart en schittert ook bij Roland Berger nauwelijks. Hoe is deze onoverzichtelijke situatie te verklaren?

Verwarring
Elk van de drie onderzoeken meet anders, of beter gezegd probeert anders te meten. Elsevier vraagt 7.602 huisartsen, specialisten, verplegers, ziekenhuismanagers en ziekenhuisbestuurders. De ondervraagden moesten 96 aspecten van zeven onderwerpen beantwoorden: het medisch functioneren, de kwaliteit van specialismen, faciliteiten en de kwaliteit van onderzoek en opleiding, verpleging, personeel en organisatie, omgang met de patiënt en de samenwerking met andere zorginstellingen en huisarts.

Van de meer dan zevenduizend aangeschrevenen heeft volgens een hoofdredactioneel commentaar in Elsevier een kwart gereageerd. Uit de verantwoording van het onderzoek blijkt het om 21 procent te gaan. Onduidelijk is of tussen de verschillende benaderde beroepen significante verschillen zitten. Bij drie ziekenhuizen waren er zo weinig reacties (minder dan twintig) dat ze bij de tellingen van Elsevier buiten beschouwing zijn gebleven. Zo’n gering aantal reacties maakt de klassering van de desbetreffende ziekenhuizen onbetrouwbaar. De nummers een en twee verdienden hun hoge positie aan respectievelijk 28 en 24 reacties. Gevaarlijk dicht bij de door Elsevier zelf getrokken grens van een betrouwbare meting.

Anders dan Elsevier toetst het Algemeen Dagblad aan de hand van 27 criteria de kwaliteit van ziekenhuizen. Aan elk van deze criteria heeft het Algemeen Dagblad een gewicht toegekend. Daarnaast speelt de patiënttevredenheid een rol. Daarvoor gebruikt het Algemeen Dagblad Independer waar afgelopen jaar meer dan 20.000 mensen hun mening gaven. Voor het ziekenhuis Talma Sionsberg in Dokkum, de winnaar in de lijst van Elsevier, zaten daartussen te weinig reacties om dat ziekenhuis een plek in de klassering van het Algemeen Dagblad te geven.

Bij Roland Berger worden ook criteria gebruikt, maar veel minder dan bij het Algemeen Dagblad. Daardoor zijn de verschillen veel kleiner en werkt Roland Berger met categorieën, waar het Algemeen Dagblad met een klassering van 1 tot en met 97 werkt.

Het belang van de patiënt is de meetlat
Met zoveel – wijd uiteenlopende – lijstjes is het belang van de ziekenhuispatiënt niet gediend. Die ziet nu door de vele bomen het bos niet meer. Deze en toekomstige lijstjes kunnen op het wantrouwen van de patiënt rekenen. Om het vertrouwen weer te herstellen en het belang van de patiënt te dienen zou het goed zijn als alle betrokken partijen om de tafel gaan zitten. Dan kan vanuit het belang van de patiënt een duidelijke standaard worden afgesproken, die als meetlat voor de beoordeling van ziekenhuizen kan dienen. Daar ligt een mooie kans voor de directie Markt en Consument van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport om haar missie te volbrengen. Meer macht voor de zorgconsument wordt gedragen door meer vertrouwen in echt goede beoordelingen van de zorg in ziekenhuizen.