Welvaartsziekten: andere ziekten, andere aanpak

Samenvatting

Deze achtergrondstudie beschrijft hoe ziekten de afgelopen 50 jaar zijn veranderd en wat dat betekent voor de organisatie van preventieve gezondheid en de rol van de rijksoverheid daarbij. Hoofdstuk 1 beschrijft de veranderingen in de samenleving, de risicofactoren en de kenmerken van welvaartsziekten. Hoofdstuk 2 gaat in op de rechtvaardiging van betrokkenheid van de overheid bij de stimulering van gezond gedrag. Informatieasymmetrie, externe effecten en kwetsbare groepen zijn daarbij belangrijke pijlers. Voorts wordt ingegaan op de mogelijk perverse prikkels van het huidige verzekeringssysteem op preventie. Tot slot wordt bezien hoe het menselijk gedrag een onvoorspelbare factor kan zijn die rationele keuzen onder druk zet. Hoofdstuk 3 gaat in op de rol die de overheid kan vervullen om preventie en gezond gedrag steviger te verankeren in onze samenleving. Preventie van gezondheid en daarop gericht beleid raakt niet alleen het zorgdomein maar is intersectoraal. De RVZ heeft daarbij uitgebreid stil gestaan in het advies ‘Buiten de gebaande paden’. De onderzoeksopdracht van VWS richt zich op de organisatie van preventief gezondheidsbeleid en de bijdrage die de verschillende onderdelen van VWS kunnen leveren aan een effectiever preventiebeleid. Deze studie beperkt zich daarom
tot het VWS domein. Een tweede opmerking vooraf betreft het brede perspectief van deze studie. Duidelijk zal worden dat preventie en gezond gedrag vanuit een scala van invalshoeken is te benaderen. Juridische, bestuurskundige, ethische, sociologische en economische aspecten zijn allen relevant. Gelet op de vraag van VWS om advies voor een efficiënter en effectiever gezondheidsbeleid, leunt deze studie vooral op de economische aspecten.