Veel burgers met gezondheidsproblemen hebben ook vragen op het gebied van leefstijl, zoeken hulp in verband met hun beperkingen, of hebben te maken met sociale, financiële of opvoedingsproblemen. Met de vele zorgverlenende instanties is het voor hen vaak lastig hun weg te vinden naar de juiste zorg en is er risico op versnippering van zorg en ondersteuning. Hiervoor is van belang dat voorziening laagdrempelig zijn, goed en efficiënt georganiseerd, en gericht op het ondersteunen van mensen om de regie over hun leven te nemen.

De RVZ heeft aan Vilans gevraagd om een aantal initiatieven in kaart te brengen waarbij zorg en welzijn met elkaar samenwerken met als doel een adequaat antwoord te geven op vragen van burgers of patiënten. Deze arrangementen zijn systematisch beschreven en het rapport biedt daarmee een uniek overzicht. Bij de selectie van initiatieven is gestreefd naar een breed overzicht. De voorbeelden zijn dan ook zeer verschillend van aard, van wijkschakelteams tot een wijkgericht gezondheidscentrum, en van een inloopspreekuur door praktijkondersteuners tot een digitaal Zorgportaal.

Dit rapport sluit aan op de “Handreiking voor de opzet van de inloopfunctie” van Vilans (jan 2012, www.vilans.nl) . Deze handreiking is bedoeld om professionals in zorg, welzijn en publieke gezondheid te inspireren tot het realiseren van een goede afstemming tussen zorg, welzijn en diensten en hen helpt bij de opzet van een laagdrempelige voorziening in de wijk. Deze handreiking is gebaseerd op de ervaringen van acht voorbeelden van deze wijkgerichte laagdrempelige voorzieningen die door Vilans zijn onderzocht.

Download de achtergrondstudie ‘Arrangementen op het grensvlak tussen Zorg & Welzijn – Een verkenning van wijkinitiatieven’

De algemeen secretaris van de RVZ legt verantwoording af aan de voorzitter van de Raad en valt onder de ambtelijke verantwoordelijkheid van de directeur-generaal Volksgezondheid van het ministerie van VWS.

Hij beweegt zich steeds binnen een aantal relaties:

• die met de Raad;
• die met de medewerkers;
• die tussen Raad en ministerie van VWS;
• die tussen Raad en zorgsector.

In al deze relaties speelt de algemeen secretaris een sturende en verbindende rol. Hij doet dit vanuit een dubbele verantwoordelijkheid. De secretaris geeft leiding aan een team van 25 hoog gekwalificeerde en gemotiveerde adviseurs en ondersteuners, die een belangrijke rol spelen bij het voorbereiden en opstellen van adviezen. Daarnaast is de secretaris verantwoordelijk voor de kwaliteit van de adviezen.

De algemeen secretaris heeft een uitstekend netwerk binnen de overheid en de zorgsector. Hij speelt samen met de voorzitter van de RVZ een hoofdrol in de externe communicatie van de Raad.

Bekijk de volledige vacature op de site van de Algemene Bestuursdienst. De sluitingsdatum is 25 mei 2012.

Braat wordt geprezen om haar veelzijdigheid. Zo wordt haar onderzoek, maar ook de rol die ze speelt als (plaatsvervangend) voorzitter van de Raad voor de Volksgezondheid en haar betrokkenheid bij onderwijs geroemd. Braat ontving in 2011 de Opleidingsprijs, artsen in opleiding en andere medisch specialisten kozen haar tot beste opleider.

Zie voor meer informatie de website van de Radboud Universiteit Nijmegen.

Bron: RU.nl

In de inleiding noemt Vincent Roozen, directeur van de GGD, al direct de kracht en de zwakte van de stad: Rotterdam is heel goed in het uitdiepen van voorzieningen maar juist minder sterk in het leggen van verbindingen in de breedte. De prijs van slechte aansluiting tussen voorzieningen wordt op lokaal niveau betaald: overlast en criminaliteit, werkloosheid en gebrek aan sociale samenhang. Er is sprake van “sociale zwaartekracht”: kwetsbare burgers die niet de juiste hulp op de juiste plek ontvangen zakken steeds verder af. De gemeente heeft daarom belang bij het organiseren van “opwaartse druk” door in te zetten op werk (arbeid is het beste medicijn) en zelfredzaamheid. Zij ziet vaak eerder dan andere partijen de win-win van anders werken. De GGD wil hierin de regie voeren, waarbij wettelijke regels en financiële schotten niet gebruikt worden als excuus om niets te doen.

Om welke burgers gaat het eigenlijk en welke partijen zijn er naast de gemeente betrokken? Dat wordt goed zichtbaar in het volgende plaatje:

{afbeelding2}

De gemeente liet een aantal interessante projecten zien waarmee zij bovenstaande tot stand willen brengen. Gebiedsgericht ontwikkelen en inkopen in “woonservicegebieden:”moet bijdragen aan een samenhangend netwerk van voorzieningen voor (aangepast) wonen, welzijn en ondersteuning, en AWBZ-zorg. Doel is in 2015 zorg en welzijn niet meer aanbodgericht te leveren maar uit te gaan van de vraag en te sturen op resultaat. Daarbij is de kern de zelfredzaamheid en het zo lang mogelijk zelfstandig blijven wonen van de burger te stimuleren. Deelraden en seniorenraden worden actief betrokken in de aanpak. Door creatieve inzet van vrijwilligers (o.a. werklozen!) en groepsaanbod worden kansen gepakt.

Met VraagWijzer , een loket waar mensen met al hun vragen terecht kunnen, wordt ook voor de eerstelijnszorg een frontoffice geboden voor WMO-voorzieningen.

ZorgImpuls, de Regionale Ondersteuningsstructuur voor Rotterdam en omgeving, presenteerde een pilot populatiegerichte zorg vanuit een gezondheidscentrum. Door het slim combineren van gegevensbronnen wordt geprobeerd specifieke doelgroepen te identificeren voor groepsprogramma’s zoals “Energie in balans”. Het doel is de ervaren gezondheid met 10% te verbeteren.

In het ExIT programma werken de dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid en de ParnassiaBavo groep zeer succesvol samen in het begeleiden van het “granieten bestand” in de bijstand naar regulier werk. Succesfactoren: een multidisciplinaire diagnostiek en aanpak van problemen op meerdere levensgebieden (schulden, huisvesting, psychische problematiek, etc.), nemen van verantwoordelijkheid, directe verbinding met interne en externe partijen, gedeeld budget, en delen van kennis, informatie en personeel.

In het project Beweegkracht Rotterdam wordt leefstijladvies en beweging in de wijk gestimuleerd. Nadat besloten werd de Beweegkuur niet in het basispakket op te nemen, is een digitaal platform ontwikkeld waarin mensen op indicatie van de huisarts of praktijkondersteuner op zoek kunnen gaan naar aanbieders van beweeg- en sportactiviteiten En naar Beweegmaatjes ( vrijwilligers) die burgers ondersteunen te blijven bewegen en het in te passen in het dagelijks leven.

Dit boeiende werkbezoek heeft veel nieuwe inzichten gebracht. Zo is het probleem van bomen en bos vooral bij de wankele groep uit de piramide aanwezig. De robuuste groep redt zich prima. De kwetsbare groep is allereerst geholpen bij de inzet op zelfredzaamheid alvorens zij weer zelf het bos in gaan.

De Raad voor de Volksgezondheid & Zorg opereert in een complexe sector, waarin steeds meer partijen een rol spelen. Volgens voorzitter Rien Meijerink wordt de RVZ als onafhankelijke partij in dat ingewikkelde speelveld steeds vaker geraadpleegd. ‘Onze adviezen scherpen de gedachten en zijn vaak behulpzaam bij de beleidsontwikkeling.’

Nederland telt 21 raden die de regering van advies dienen, van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid tot en met de Raad voor de Wadden. De SER maakt een serie over de eigenheid en het belang van (een selectie van) die raden. Deel 2: Rien Meijerink, voorzitter van de Raad voor de Volksgezondheid & Zorg

In het gemeentehuis gaf wethouder Mittendorff uitleg over de voortgang van MENS sinds 2006. MENS is een vehikel om te komen tot samenwerking en afstemming tussen zorgverleners en tussen de welzijnsorganisaties die in de wijk actief zijn. In twee wijken is inmiddels het buurtcentrum omgetoverd tot een wijkservicecentrum. Behalve voor recreatie en cultuur kunnen burgers hier met hun vragen terecht bij adviseurs wonen, welzijn en zorg en bij het Wijkzorgteam dat de huishoudelijke hulp, zorg en verpleging uitvoert. Deze werken onderling samen bij de signalering van problematiek. Ze kunnen verwijzen naar andere eerstelijnsorganisaties of naar wijkdiensten zoals maatjesdiensten aan huis door WSW-ers of werkzoekenden .

Een vervolg is het project MENSplus dat start als onderdeel van het ZonMw-programma “Op een lijn”. Het doel van MENSplus is samenwerking tussen het gezondheidscentrum De Bilt en de zorg en ondersteuning op wijkniveau, waardoor een gemeenschappelijk frontoffice ontstaat. De speerpunten in dit project zijn een wijkanalyse, afstemming van werkwijzen en instrumenten, het ontwikkelen van populatiegerichte programma’s, vroegsignalering van ouderenproblematiek en de ontwikkeling van een financieringsmodel. Eind 2013 moet het project gereed zijn. In gezondheidscentrum De Bilt, dat ook werd bezocht, is een breed spectrum aan eerstelijnswerkers gevestigd, en wordt gebruik gemaakt van tweedelijnsexpertise door consultatieve spreekuren van diverse specialisten.

Deze is overhandigd aan Prof. Dr. Ir.Louise O. Fresco. Zij is universiteitshoogleraar Grondslagen van duurzame ontwikkeling in internationaal perspectief aan de Universiteit van Amsterdam.

Voor meer informatie, zie de website van het CEG.

De Frankenlandgroep laat zien dat zorgvisie, zorgpraktijk, huis op orde en bekwaam personeel volstrekt verweven zijn. In bijgaande presentatie wordt een mooi overzicht gegeven van wat de Frankenlandgroep is en doet. De informatie die wij kregen is meteen ook goed te gebruiken bij ons advies Ouderenzorg. Wij hopen dat advies eind mei te kunnen aanbieden aan de Staatssecretaris.

Het werkbezoek heeft belangrijke informatie opgeleverd met het oog op de voorbereiding van het advies “De bomen en het bos: de patiënt, zijn vraag en het landschap.”

De gemeente Enschede heeft recent een convenant gesloten met zorgverzekeraar Menzis. Aanleiding is de vervlechting van zorg en ondersteuning in het kader van de Zorgverzekeringswet en de WMO, het armoedebeleid en ook de jeugdzorg en jeugd-ggz die op termijn naar gemeenten worden overgeheveld. Door samen te werken kan de uitvoering beter op de vraag worden afgestemd en bijvoorbeeld wanbetaling van zorgpremies efficiënter worden aangepakt. De gezondheidssituatie en de zorgconsumptie is in Enschedese deelpopulaties ongunstig waardoor het loont om te investeren in preventie via leefstijlverbetering, (arbeids)participatie en een speciale zorgpolis voor kwetsbare burgers. Het bleek van belang om veel tijd te investeren in de onderlinge relatie, het
ontwikkelen van een gemeenschappelijke visie en strategie, en om zoveel mogelijk aan te sluiten bij bestaande wijkinitiatieven.

Vanwege de decentralisatie van begeleiding uit de AWBZ naar de WMO krijgt de gemeente er op termijn 3000 nieuwe cliënten bij, waarvan echter 70% al een bestaande doelgroep is in het kader van de uitvoering van gemeentelijke taken. In een pilot wordt nagegaan of met een zorgloket in het gezondheidscentrum, dus vroeg in de zorgketen, mensen meer op hun eigen kracht worden aangesproken en wordt voorkomen dat zij onnodig voor bepaalde WMO-voorzieningen worden geindiceerd.

Vanuit de Stichting POH-GGZ Twente zijn inmiddels bij 110 huisartsen (60%) ggz-praktijkondersteuners in de regio gestationeerd. Deze ondersteunen de huisarts bij de signalering, probleemverheldering, behandeling en case management van psychische klachten, en de begeleiding van chronische ggz bijvoorbeeld na ontslag. Deze aanpak beoogt klachten in een vroeg stadium te signaleren zodat verergering van klachten en een beroep op tweedelijns-ggz wordt voorkomen. Een ander voordeel is de verbinding met somatische problematiek. Veel chronisch zieken hebben psychische klachten, waardoor voor de patiënt meerwaarde kan worden gerealiseerd door samenwerking tussen huisarts, POH-somatisch en de POH-ggz.

Op lokatie in gezondheidscentrum Eudokia werd hun project POH-jeugd ggz besproken (www.eureka-jeugdggz.nl). Dit project wordt tijdelijk gefinancierd vanuit innovatiegelden en wordt door het Nivel geevalueerd. Aan de basis van het succes van deze aanpak ligt de langdurige vertrouwensrelatie tussen huisarts en cliënt/ouder. In één jaar zijn 100 cliënten gezien door de POH-jeugd ggz waarvan 25% zijn doorverwezen naar een tweedelijns ggz voorziening. Ook is gesproken over de relatie met jeugdzorg en met het Loes-loket voor opvoedingsondersteuning van het Centrum voor Jeugd en Gezin.

Tenslotte werd een bezoek gebracht aan zorgcentrum De Posten. Dit verpleeg- en verzorgingshuis heeft een ambulante functie voor ouderen in de omliggende wijk zodat zij zo lang mogelijk zelfstandig thuis kunnen blijven wonen. Sinds enige tijd zijn enkele wijkverpleegkundigen werkzaam in het kader van het project Zichtbare Schakels. Deze wijkverpleegkundigen bezoeken alle thuiswonende 75-plussers waarbij het functioneren aan de hand van het Trazag-instrument wordt beoordeeld. Steeds vindt terugkoppeling plaats naar de huisarts. Opvallend is het hoge bereik (98%) waardoor ook zorgmijders in beeld zijn. Met veel bewoners gaat het overigens goed. Voor ouderen die ondersteuning nodig hebben of behoefte hebben aan sociale activiteiten is er aanbod vanuit het zorgcentrum, zoals maaltijden en een “Huiskamer van de buurt”.