Nieuwsberichten

Onbetrouwbare computersystemen in apotheken

De inspectie waarschuwt
Afgelopen maandag, 28 april, waarschuwde de Inspectie voor de Gezondheidszorg alle openbare en ziekenhuisapotheken dat de elektronische gegevensverwerking in en tussen apotheken op dit moment onbetrouwbaar is. Klik hier voor de circulaire apotheekinformatiesystemen. “Apothekers moeten in samenwerking met hun softwareleveranciers hun softwaresystemen valideren. Dat wil zeggen dat zij de garantie moeten hebben dat de softwaresystemen ook exact doen waarvoor zij zijn bedoeld.”, stelde de inspectie.

Alle software bevat fouten
Computerprogramma’s schrijven is mensenwerk en mensen maken fouten. Volledig foutloze software bestaat niet. Iedere computergebruiker kent het fenomeen ‘veiligheidsupdates’, dat ontdekte fouten in programma’s moet corrigeren. Bij medische software, zoals apotheekinformatiesystemen, waar mensenlevens vanaf kunnen hangen, moeten extra goed gecontroleerd worden op fouten. Bij commerciële software is dit de verantwoordelijkheid van de leverancier. De leverancier is ook de enige die fouten kan verhelpen, want de broncode van zgn. ‘proprietary software’ is in de regel niet openbaar. De gebruiker is dus volledig afhankelijk van zijn leverancier.

Maar Open Source Software het minst
Dit is anders bij zgn. Open Source Software (OSS). Van deze programma’s is de broncode vrijelijk beschikbaar en iedereen kan het bestuderen en eventuele fouten herstellen. Men is niet afhankelijk van de inspanning van een leverancier. De hoeveelheid fouten kan hierdoor sterk gereduceerd worden. Zo blijkt het bekende open source besturingssysteem Linux slechts 0,17 fout per 1000 programmeerregels te bevatten, terwijl commerciële software volgens schattingen tussen de 10 en 20 fouten per 1000 ligt. Klik hier. De RVZ beveelt daarom het gebruik van Open Source Software in de zorg aan (E-health in zicht , 2002).

Ook standaardisatie is nodig
Daarnaast heeft OSS in de zorg nog meer voordelen. Binnen de apothekersbranche zijn er verschillende systemen, zoals Pharmacom, Aposys of Mira. Zo ook bij de huisartsen en de ziekenhuizen. Steeds opnieuw wordt het wiel uitgevonden, wat hoge kosten met zich meebrengt. Daarnaast heeft de Inspectie nu voor de apotheeksystemen geconstateerd, dat de verschillende systemen niet goed met elkaar communiceren. Zolang alle systemen niet hetzelfde informatiemodel hanteren zal dit probleem blijven bestaan. Dit geld uiteraard ook voor de verschillende huisarts- en ziekenhuissystemen. Als alles in het kader van het landelijk Elektronisch Patiënten Dossier (EPD) aan elkaar gekoppeld gaat worden, zijn problemen onvermijdelijk. Wij pleiten voor standaardisatie (briefadvies Standaardisering Elektronisch Patiënten Dossier, 2005).

Advies
Wij adviseren de overheid om verplicht te stellen dat computersystemen in de zorg per 1 januari 2010 voldoen aan de Europese norm voor het EPD, de EN 13606. Als we op de huidige weg voortgaan, zal het niet bij deze ene waarschuwing van de Inspectie blijven.