Acute zorg kan beter
Zoetermeer, 18 december 2003
De organisatie van de acute zorg kan beter. De Raad voor de Volksgezondheid en Zorg (RVZ) stelt voor de planningsnorm voor ambulancehulp te verlagen van 15 naar 8 minuten. Patiënten moeten niet langer naar het dichtstbijzijnde ziekenhuis worden gebracht, maar naar het voor hun aandoening gespecialiseerd ziekenhuis. Dat betekent dat ziekenhuizen zich moeten concentreren op specifieke taken en taken meer onderling moeten verdelen. Dat staat in het advies Acute zorg dat de RVZ op 18 december jl. openbaar heeft gemaakt.
In zijn advies concludeert de RVZ dat in de acute zorg vooral in de eerste fase - vanaf de melding door een patiënt of omstanders tot de komst van ambulancehulp - gezondheidswinst valt te boeken. Daarom moet de ambulance sneller ter plekke zijn. Voor het verlagen van de planningsnorm van 15 naar 8 minuten is aanvankelijk een investering nodig van ongeveer 200 miljoen euro. Daar staan besparingen door doelmatigheidswinst tegenover van tussen de 90 en 140 miljoen.
Behalve verlaging van de aanrijtijd van ambulances moeten meer mensen levensreddende handelingen als hartmassage en mond-op-mondbeademing kunnen uitvoeren. Mensen met een EHBO-diploma doen dat vaker dan degenen zonder diploma. Dat onderstreept nog eens het belang van een EHBO-diploma. Ook de inzet van meer helikopters draagt bij aan snellere hulp. En burgers moeten beter geïnformeerd worden over wat te doen bij een acute zorgvraag.
Naar het oordeel van de Raad kan de acute zorg niet aan de markt worden overgelaten. De beschikbaarheid van acute zorg brengt per definitie ondoelmatigheid met zich mee en is daarom niet aantrekkelijk voor marktpartijen. Dat brengt de beschikbaarheid van acute zorg in gevaar. Om deze beschikbaarheid te garanderen, moet de overheid de planningsnorm van 8 minuten vaststellen en de beschikbaarheid apart financieren.
Door het anders organiseren van de acute zorg zijn per jaar tussen de 1000 en 2000 meer mensenlevens te redden. Omdat snelheid in de eerste fase zo belangrijk is, is een samenhangende afhandeling van meldingen voor spoedeisende huisartsen- en ambulancezorg geboden. De RVZ wil daarom op termijn één landelijke telefoondienst acute zorg. Daar wordt beoordeeld of ambulancehulp nodig is, of een arts langs moet komen of de patiënt verwezen moet worden naar een locatie voor acute zorg. Op de locatie acute zorg is de huisartsenzorg buiten kantooruren geïntegreerd met de spoedeisende hulpafdeling van het ziekenhuis. Daar werkt een mix van hulpverleners – verpleegkundigen, nurse practitioners, huisartsen, SEH-artsen en specialisten – die de acute zorgvragen, waaronder die van de zogenoemde zelfverwijzers, afhandelen.
Als ambulancehulp ter plekke geboden is, moet - als dat nodig is - bepaald worden naar welk ziekenhuis de patiënt vervoerd moet worden. Dat is in de eerste plaats afhankelijk van zijn aandoening. Zo zijn patiënten met een cerebrovasculair accident (beroerte) beter af in een ziekenhuis met een daartoe uitgeruste stroke-unit dan in het dichtsbijzijnde ziekenhuis dat daarover niet beschikt. Dat geldt ook voor patiënten met een hartinfact die voor dotteren in aanmerking komen. Van de honderd ziekenhuizen beschikken dertien (binnenkort vijftien) centra in Nederland over de daarvoor benodigde uitrusting. Ook voor de opvang van traumapatiënten is niet ieder ziekenhuis uitgerust. Daarom pleit de RVZ voor taakverdeling en concentratie.
Een scheiding tussen acute en planbare zorg draagt bij aan een betere beschikbaarheid van acute zorg. In het ambulancevervoer betekent dat een scheiding tussen spoed- en besteld vervoer. En in ziekenhuizen zijn bijvoorbeeld operatiekamers gereserveerd voor acute zorg. Dat laatste hoeft geen extra geld te kosten, maar wel is een andere planning nodig.
De RVZ realiseert zich dat niet in één keer de kloof tussen de huidige en gewenste situatie gedicht kan worden. Daarom stelt hij een gefaseerde invoering van de voorgestelde maatregelen voor.
|
